Bekijk de veelgestelde vragen over de Wet Bopz (bijzondere opnemingen psychiatrische ziekenhuizen) en over de Wzd (Wet zorg en dwang). De Wet zorg en dwang vervangt vanaf 1 januari 2020 de Wet Bopz.

Wet Bopz

Een aanvraag voor een Bopz-toets kan los worden gedaan, of in combinatie met een Wlz-aanvraag.

De volgende personen mogen de aanvraag ondertekenen. Let op: in sommige gevallen moet u een bewijsstuk meesturen.

Als de cliënt tussen de 12 en 18 jaar is:

  • Een ouder met ouderlijk gezag (een handtekening van één ouder is voldoende).
  • Een voogd. Hij/zij heeft het gezag over het kind als de ouders dit niet meer hebben. Als de voogd de aanvraag tekent, dan heeft het CIZ een bewijsstuk van de rechterlijke uitspraak nodig.

Als de cliënt 18 jaar of ouder is, dan zijn er een paar mogelijkheden:

  • Zijn/haar partner, (groot)ouder, (klein)kind, broer of zus tekent. Een machtiging of bewijsstuk is niet nodig.
  • Er is een wettelijk vertegenwoordiger (mentor of curator) aan de cliënt toegewezen. Deze persoon moet de aanvraag tekenen, niet de cliënt zelf. Tekent een mentor? Dan moet hij de rechterlijke uitspraak als bewijsstuk meesturen met de aanvraag. Tekent een curator? Dan moet hij de rechterlijke uitspraak als bewijsstuk meesturen, of het CIZ bekijkt de inschrijving in het Centraal curatele- en bewindregister.
  • De cliënt heeft iemand in zijn volmacht of levenstestament aangesteld als vertegenwoordiger. De cliënt beslist of deze persoon wel of niet tekent. Zo ja, dan moet de vertegenwoordiger een kopie van de volmacht of het levenstestament meesturen met de aanvraag.

Nee, een Bopz-status kan niet worden ingetrokken. Maar wanneer een cliënt verhuist naar een afdeling of instelling die niet is aangewezen voor de Bopz, vervalt zijn Bopz-status.

De Bopz-indicatie kent geen eigen ‘geldigheidsduur’. De status van de Bopz kan wél na verloop van tijd vervallen wanneer de houding van de cliënt verandert. Ook als een cliënt verhuist naar een afdeling die niet is aangewezen voor de Bopz, vervalt de Bopz-status.

Het advies is om het Bopz-onderzoek ongeveer acht weken voor opname aan te vragen. De mening van de cliënt is namelijk van belang bij een Bopz-onderzoek. En die mening kan met de tijd veranderen. Daarom is het belangrijk dat er niet te veel tijd zit tussen het onderzoek en de opname op een Bopz-afdeling.

U kunt dan ook geen Bopz-onderzoek aanvragen om op een wachtlijst geplaatst te worden. Het gaat om opname.

Meer informatie over dit onderwerp kunt u ook vinden op www.dwangindezorg.nl (Ministerie van VWS)   

Nee, dit kan niet. Natuurlijk kunt u het CIZ laten weten het niet eens te zijn met het besluit. Als de cliënt dit aangeeft, wordt dit gezien als verzet. Het CIZ-besluit vervalt dan. De cliënt kan dan alleen worden opgenomen met een rechterlijke machtiging (rm) of een inbewaringstelling (ibs).

In principe moet er eerst een Bopz-onderzoek plaatsvinden.

Het kan gebeuren dat u al wel een aanvraag heeft gedaan bij het CIZ, maar dat het onderzoek nog niet is uitgevoerd. Als er dan een situatie ontstaat waarbij opname noodzakelijk is, dan is dit mogelijk.

Wilt u meer weten over de Wet Bopz? Bekijk onze folder. Deze kunt u ook bestellen. De website www.dwangindezorg.nl is het Informatiepunt van het Ministerie van VWS. U vindt er veel informatie voor cliënten, directbetrokkenen en professionals.  

Wet zorg en dwang

Per 1 januari 2020 gaat de Wet zorg en dwang (Wzd) in. Deze wet regelt onder welke voorwaarden aan iemand met een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) of een verstandelijke beperking tegen zijn wil zorg verleend kan worden. Dit wordt in de Wzd onvrijwillige zorg genoemd. Het uitgangspunt van de wet is dat dwangmaatregelen niet thuishoren in de zorg aan ouderen en mensen met een verstandelijke beperking.

De Wet zorg en dwang is van toepassing op:

personen met een psychogeriatrische aandoening, zoals dementie, een verstandelijke beperking of een daaraan gelijkgestelde aandoening, die zijn aangewezen op zorg.

Onvrijwillige zorg kan verleend worden als dat noodzakelijk is om ‘ernstig nadeel’ te voorkomen. De Wzd omschrijft ernstig nadeel als ‘het bestaan van of het ernstig risico op’:

  • levensgevaar voor de cliënt of iemand anders;
  • ernstig lichamelijk letsel voor de cliënt of iemand anders;
  • ernstige psychische, materiële, immateriële of financiële schade voor de cliënt of iemand anders;
  • ernstige verwaarlozing of maatschappelijke teloorgang van de cliënt of iemand anders;
  • ernstig verstoorde ontwikkeling van de cliënt of iemand anders;
  • bedreiging van de veiligheid van de cliënt al dan niet doordat hij onder invloed van een ander raakt;
  • de situatie dat de cliënt met hinderlijk bedrag agressie van anderen oproept;
  • de situatie dat de algemene veiligheid van personen of goederen in gevaar is.

Onvrijwillige zorg is zorg waarmee iemand met een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke beperking of zijn wettelijk vertegenwoordiger niet instemt. Zorg is ook onvrijwillig als de wettelijk vertegenwoordiger heeft ingestemd maar de persoon met de psychogeriatrische aandoening of de verstandelijke beperking zich ertegen verzet. Verzet tegen de zorg kan iemand uiten in woorden of gedrag.

Als u vragen heeft kunt u ons dat laten weten via onze mailbox: wzd@ciz.nl.

Meer informatie over de Wet zorg en dwang vindt u op de website www.dwangindezorg.nl van het Ministerie van VWS.

Wie mag mijn Wlz-aanvraag namens mij ondertekenen?

Er zijn meerdere situaties mogelijk. Dit hangt af van uw leeftijd. Lees meer

Veelgestelde vragen