Op dit moment vallen gedwongen opnames en gedwongen zorg voor mensen met dementie of met een verstandelijke beperking onder de Wet Bopz. Deze wet is voornamelijk gericht op psychiatrische behandelingen in een psychiatrisch ziekenhuis. Per 1 januari 2020 wordt een nieuwe wet ingevoerd: de Wet zorg en dwang.

Deze wet sluit beter aan bij de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking of een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie), waardoor ook mensen die hun wil niet meer kunnen uiten beschermd worden. De kern van de wet is 'Nee, tenzij'. Het uitgangspunt is dat dwangmaatregelen niet thuis horen in de zorg voor ouderen en gehandicapten. Gevaarlijke situaties moeten altijd met vrijwillige zorg worden opgelost, ook bij ernstig probleemgedrag.

Binnen de Wet zorg en dwang heeft het CIZ taken met betrekking tot opname en verblijf. Zo onderzoekt het CIZ bij een aanvraag voor opname of verblijf, net als bij de Wet Bopz, eerst of er bij de cliënt sprake is van ernstig nadeel (of een aanzienlijk risico hierop) als gevolg van een psychogeriatrische aandoening of een verstandelijke handicap. Vervolgens geeft het CIZ een besluit tot opname en verblijf af. Dit gebeurt wanneer de cliënt tijdens een gesprek geen blijk geeft van de nodige bereidheid tot opname en verblijf in een accommodatie, maar zich daartegen ook niet verzet. De belangrijkste taak die het CIZ erbij krijgt, is dat het CIZ bij verzet van een cliënt tegen opname en verblijf de verzoeken tot rechterlijke machtiging indient bij de rechtbank of officier van justitie.

De voorbereiding voor implementatie van deze wetswijziging vindt plaats met ondersteuning vanuit VWS en in samenwerking met betrokken ketenpartijen zoals Raad van de Rechtspraak, VNG, OM, Nederlands Genootschap van Burgemeesters, IGJ, branche- en belangenorganisaties.

Meer weten? Kijk op www.dwangindezorg.nl.

Wie mag mijn Wlz-aanvraag namens mij ondertekenen?

Er zijn meerdere situaties mogelijk. Dit hangt af van uw leeftijd. Lees meer

Veelgestelde vragen