Bekijk de veelgestelde vragen over de Wet Bopz (bijzondere opnemingen in psychiatrische ziekenhuizen).

Het advies is om de Bopz-toets ongeveer zes weken voor opname aan te vragen. Een Bopz-toets wordt niet afgenomen ten behoeve van de plaatsing op een wachtlijst.

Artikel 60 Bopz beschermt de rechten van de cliënt. Gedwongen opname via artikel 60 gebeurt alleen als de cliënt geen bereidheid noch verzet toont tegen de opname of het verblijf. De mening van de cliënt wordt daarbij zorgvuldig betrokken. Zijn of haar mening kan aan verandering onderhevig zijn. Daarom is het van belang om niet te veel tijd te laten verstrijken tussen de uitvoering van de Bopz-toets en feitelijke opname in een Bopz-aangemerkte afdeling.

Het CIZ merkt dat veel zorgaanbieders een Bopz-aanvraag doen ver voordat een Bopz-status daadwerkelijk noodzakelijk is. Dit is in strijd met de bedoeling van de wet Bopz en de rechten van de cliënt die daarin worden beschermd.

Ondertekening van de aanvraag moet in principe gebeuren door de cliënt. Is dit om redenen van bijvoorbeeld ziekte of aandoening niet mogelijk, dan kan de partner of een kind ondertekenen; een machtiging is niet noodzakelijk. Indien de cliënt geen partner of kind heeft, is een handtekening van een wettelijk vertegenwoordiger, gemachtigde, of van een overig familielid van de cliënt nodig. Een bewijs van wettelijke vertegenwoordiging of machtiging is hierbij noodzakelijk.

In de periode van een aanvraag voor een Bopz-toets, kunnen hulpverleners een cliënt opnemen als daar een noodzaak toe is. Als de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) over de afwezigheid van een Bopz-toets in die periode vragen stelt, zal de hulpverlener moeten aantonen dat een aanvraag bij het CIZ is gedaan en kan hij/zij zich verder beroepen op de bepalingen in de WGBO. De IGZ heeft aangegeven dat zij zich in deze werkwijze kunnen vinden.

Een Bopz kan alleen ongedaan worden gemaakt als de houding van de cliënt is veranderd ten opzichte van de eerder afgenomen Bopz. Bij bereidheid komt de Bopz te vervallen. Bij constatering van verzet moet een rechterlijke machtiging (rm) aangevraagd worden.

Een Bopz kan niet worden ingetrokken. De Bopz-status is in de huidige wetgeving gekoppeld aan een opname op een Bopz-aangemerkte afdeling. Indien een cliënt naar een afdeling verhuist die niet Bopz aangemerkt is, dan vervalt de status.

De Bopz-indicatie kent geen eigen ‘geldigheidsduur’.

De status van de Bopz kan wél na verloop van tijd vervallen wanneer de houding van de cliënt verandert.

Een voorbeeld: Als het CIZ heeft geconstateerd dat een cliënt noch bereidheid, noch verzet heeft getoond ten aanzien van een opname maar tijdens de wachttijd voor opname of tijdens de opname daar toch ‘verzet’ tegen toont (de omgeving van de cliënt, hulpverleners en/of de wachtlijstbeheerder kunnen dit opmerken), moet de Bopz-status opnieuw door het CIZ worden vastgesteld.

Nee, een rm of ibs heeft niet als eis dat er eerst een Bopz-toets moet zijn geweest. Het onderzoek is of wordt dan door andere instanties gedaan, onafhankelijk en losstaand van een Bopz-toets.

Een transferverpleegkundige of zorgaanbieder doet namens de cliënt een aanvraag. Alle communicatie over deze aanvraag gaat via de cliënt en/of wettelijk vertegenwoordiger. Het CIZ stuurt daarom alleen de Bopz-brief naar de cliënt en/of wettelijk vertegenwoordiger. Daarop is één uitzondering: indien een aanvraag wordt gedaan voor een zorgprofiel in combinatie met een Bopz, dan wordt de uitkomst van de Bopz-toets via de iWlz ook verstuurd naar deze aanvragende zorgaanbieder.

Een Bopz-toets is geen voorwaarde voordat middelen en maatregelen toegepast kunnen worden. Indien de Bopz-toets nog niet heeft plaatsgevonden kan onder de WGBO door middel van informed consent van partner/kinderen/gemachtigde de noodzakelijke zorg ingezet worden.

Hoe lang mag het CIZ over een aanvraag doen?

Het CIZ heeft (in principe) zes weken de tijd om een reguliere aanvraag voor zorg vanuit de Wlz af te handelen. Wanneer er sprake is van een aanvraag in het kader van bijzondere omstandigheden, dan heeft het CIZ twee weken de tijd om de aanvraag af te handelen.

Veelgestelde vragen