Heeft u een familielid met een verstandelijke beperking of dementie? Soms lukt het thuis dan niet meer. Een opname in een zorginstelling is dan soms nodig. Het kan zijn dat uw familielid deze keuze niet meer goed zelf kan maken. Als opname dan nodig is, valt deze onder de Wet zorg en dwang (Wzd).

Wat is de Wet zorg en dwang?

De Wet zorg en dwang regelt hoe en wanneer uw familielid onvrijwillige zorg krijgt of onvrijwillig opgenomen kan worden. Onvrijwillige zorg of opname mag volgens de Wzd alleen als het écht niet anders kan. Bijvoorbeeld als er sprake is van een onveilige situatie. Dit heet ernstig nadeel. Een onvrijwillige opname mag alleen in een instelling die geregistreerd staat. Wij noemen dit een Wzd-geregistreerde accommodatie.

Wat is ernstig nadeel?

In de Wzd staat dat er ernstig nadeel is als er (een grote kans is op) bijvoorbeeld verwonding of levensgevaar. Er is ook sprake van ernstig nadeel als uw familielid zichzelf verwaarloost of financieel in de problemen raakt. Of als hij agressie bij anderen oproept.

Wat doet het CIZ?

Het CIZ onderzoekt of opname noodzakelijk en geschikt is voor uw familielid. Ook kijken wij of er minder ingrijpende mogelijkheden dan opname zijn om ‘ernstig nadeel’ te voorkomen of te stoppen. Als uw familielid al is opgenomen, onderzoeken wij of opname nog steeds passend is.

Aanvraag doen bij het CIZ

U kunt voor uw familielid van 12 jaar of ouder een aanvraag doen voor een ‘besluit tot opname en verblijf’. Een besluit van het CIZ is nodig voor een opname in een Wzd-geregistreerde accommodatie. Soms is het nodig om daarbij ook langdurige zorg (Wlz) aan te vragen. U kunt dan eerst het formulier aanvraag langdurige zorg invullen. Een cliëntondersteuner of de zorgaanbieder kan u helpen bij het doen van de aanvraag. Uw familielid kan zelf geen aanvraag doen. Als uw familielid al opgenomen is, kan de zorginstelling de aanvraag doen. Bekijk wie er nog meer een aanvraag kunnen doen.

U kunt een aanvraag indienen via het aanvraagformulier voor een besluit tot opname en verblijf.

Machtigen

Wilt u dat iemand anders de aanvraag doet? En staat deze persoon niet in de tabel hierboven? Dan is het nodig dat u iemand machtigt. Dat kan met het machtigingsformulier. Als u langdurige zorg en een besluit tot opname en verblijf aanvraagt, kunt u gebruik maken van het combinatie machtigingsformulier.

Het onderzoek

Nadat u een aanvraag heeft gedaan, nemen wij contact met u op. We maken een afspraak met u om bij uw familielid op bezoek te komen. Voordat we op bezoek komen, bekijken we de reden van de aanvraag en de medische informatie. Ook bekijken we het zorgplan, als dat er is. Tijdens het bezoek luisteren we goed naar uw familielid en de andere aanwezigen. Wij bespreken waarom er een opname nodig is. We willen weten hoe uw familielid over de opname denkt. En of hij zich tegen de opname verzet. We willen ook weten hoe de (wettelijk) vertegenwoordiger van uw familielid denkt over de opname. Zo ontstaat er een goed beeld van de situatie. Het is fijn als u, de vertegenwoordiger van uw familielid of een cliëntondersteuner, bij dat bezoek aanwezig is.

Na het bezoek

Na het bezoek overlegt de medewerker die op bezoek is geweest, met een medisch adviseur van het CIZ. Ze beoordelen:

  • Hoe uw familielid denkt over opname;
  • Of er sprake is van een onveilige situatie voor uw familielid of zijn omgeving. Dit noemen we ernstig nadeel;
  • Of opname noodzakelijk en geschikt is om het ernstig nadeel te voorkomen of te stoppen;
  • En of er minder ingrijpende mogelijkheden dan opname zijn om het ernstig nadeel te voorkomen of te stoppen.

De uitkomst van het onderzoek

Als het onderzoek klaar is, krijgt u een brief met daarin de uitkomst van het onderzoek. Dit duurt maximaal acht weken. Na het onderzoek zijn er verschillende uitkomsten mogelijk:

  1. Vrijwillige opname
    Een besluit tot opname en verblijf is niet nodig. Uw familielid is het eens met de opname en kan de gevolgen van deze uitspraak goed overzien. Hij kan opgenomen worden.

  2. Besluit tot opname en verblijf
    Soms kan uw familielid niet meer zeggen of hij het eens of oneens is met de opname. Of hij zegt dat hij opgenomen wil worden, maar kan de gevolgen niet goed overzien. Dat heet in de Wzd ‘geen bereidheid, geen verzet’. Uw familielid krijgt dan een besluit tot opname en verblijf. Met dit besluit kan uw familielid opgenomen worden in een Wzd-geregistreerde accommodatie.

  3. Verzet
    Als uw familielid of zijn vertegenwoordiger duidelijk geen opname wil, is er verzet. Het CIZ kan dan geen besluit tot opname en verblijf geven. Wij vragen in dat geval aan de rechter om een beslissing te nemen. We hebben dan een medische verklaring nodig van een onafhankelijke arts. Deze medische verklaring vragen we bij u op. We vragen u om deze binnen 1 week naar ons op te sturen. De rechter neemt daarna een besluit. Als hij opname nodig vindt geeft hij een rechterlijke machtiging af. Uw familielid kan dan opgenomen worden. Soms besluit de rechter dat een opname niet nodig is. Bijvoorbeeld omdat er toch minder ingrijpende mogelijkheden dan een opname zijn. Of omdat de situatie is veranderd.

  4. Geen besluit tot opname en verblijf
    Zorgt het gedrag van uw familielid niet voor een onveilige situatie voor zichzelf of zijn omgeving (ernstig nadeel)? Of is opname niet noodzakelijk en geschikt om het ernstig nadeel te voorkomen of te stoppen? Zijn er wellicht minder ingrijpende mogelijkheden dan opname? Dan geven wij geen besluit tot opname en verblijf af.

    Als er verzet is, vragen wij de rechter om een beslissing te nemen. Daarvoor hebben het CIZ en de rechter een medische verklaring nodig. Hierover nemen we contact met u op. Een onafhankelijke arts ziet uw familielid en kijkt of (onvrijwillige) opname geschikt kan zijn. Deze arts stelt dan de medische verklaring op.

Bezwaar maken

U kunt geen bezwaar maken of in beroep gaan tegen het besluit van het CIZ. U kunt wel een klacht indienen over hoe de medewerker van het CIZ zijn werk gedaan heeft.

Meer informatie

Heeft u nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag. U kunt uw vraag stellen op de website of ons bellen op het telefoonnummer 088 789 1000.

Meer informatie over de Wet zorg en dwang vindt u ook op de website www.dwangindezorg.nl.

Wie mag mijn Wlz-aanvraag namens mij ondertekenen?

Er zijn meerdere situaties mogelijk. Dit hangt af van uw leeftijd. Lees meer

Veelgestelde vragen