Bekijk de veelgestelde vragen over de Wet zorg en dwang (Wzd). De Wet zorg en dwang vervangt sinds 1 januari 2020 de Wet Bopz.

De Wet zorg en dwang (Wzd) regelt hoe en wanneer uw familielid onvrijwillige zorg krijgt of onvrijwillig opgenomen kan worden. Onvrijwillige zorg of opname mag volgens de Wzd alleen als het écht niet anders kan.

Onvrijwillige opname mag alleen in een instelling die geregistreerd staat. Wij noemen dit een Wzd-geregistreerde accommodatie.

 

De Wet zorg en dwang is er voor mensen die zorg nodig hebben en een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) hebben. Uw familielid kan ook in aanmerking komen voor de Wet zorg en dwang als hij bijvoorbeeld niet-aangeboren hersenletsel heeft en dezelfde zorg nodig heeft als iemand met dementie.

 

In de Wet zorg en dwang staat dat er ernstig nadeel is als er (een grote kans is op) bijvoorbeeld verwonding of levensgevaar. Er is ook sprake van ernstig nadeel als uw familielid zichzelf verwaarloost of financieel in de problemen raakt. Of als hij agressie bij anderen oproept.

Een onvrijwillige opname mag alleen in een instelling die geregistreerd staat. Wij noemen dit een Wzd-geregistreerde accommodatie. Bekijk alle Wzd-geregistreerde accommodaties op dwangindezorg.nl

Een medische verklaring is een document dat wordt opgesteld door een onafhankelijke arts. In de medische verklaring staat of er in het geval van uw familielid wordt voldaan aan de criteria voor een rechterlijke machtiging of een voorwaardelijke machtiging. In het geval van een rechterlijke machtiging stelt deze arts een diagnose en concludeert of hij een opname voor uw familielid noodzakelijk en geschikt vindt.

In het geval van een voorwaardelijke machtiging stelt deze arts een diagnose en concludeert of opname van uw familielid voorkomen kan worden door het stellen van voorwaarden.

Het CIZ vraagt om een medische verklaring als:

  • u een (verlenging van een) rechterlijke machtiging of een voorwaardelijke machtiging aanvraagt;
  • u een aanvraag heeft gedaan voor een besluit tot opname en verblijf (artikel 21) en uw familielid of zijn vertegenwoordiger wil geen opname (er is verzet). Wij vragen u dan om binnen 1 week een medische verklaring naar ons op te sturen.
  • uw familielid nog thuis woont, kunt u vragen om een medische verklaring bij bijvoorbeeld de thuiszorgorganisatie die uw familielid zorg verleent, de cliëntondersteuner of de casemanager dementie.

Bekijk wie de medische verklaring kan opstellen.

Een medische verklaring is nodig bij het aanvragen van een (verlenging van een) rechterlijke en een voorwaardelijke machtiging. De medische verklaring moet worden opgesteld door een ter zake kundige arts. Deze arts kan verbonden zijn aan de zorgaanbieder waar uw familielid is opgenomen. Deze arts mag ten minste 1 jaar geen zorg hebben verleend aan uw familielid. Het CIZ stelt zelf geen medische verklaring op.

Een ter zake kundige arts is een:

  • AVG (Arts Verstandelijk Gehandicapten)
  • SO (Specialist Ouderengeneeskunde)
  • Psychiater

Bekijk wat een medische verklaring is, wanneer wij erom vragen en wie u kan helpen om aan een medische verklaring te komen.

U kunt geen bezwaar maken of in beroep gaan tegen het besluit van het CIZ. U kunt wel een klacht indienen over hoe de medewerker van het CIZ zijn werk gedaan heeft.

U kunt ook geen bezwaar maken of in hoger beroep gaan tegen het besluit dat de rechter neemt. Wel kunt u in cassatie gaan bij de Hoge Raad of een klacht indienen bij de Rechtspraak.

Heeft u nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag. U kunt uw vraag stellen op de website of ons bellen op het telefoonnummer 088 789 1000.

Meer informatie over de Wet zorg en dwang vindt u ook op de website www.dwangindezorg.nl.

Aanvraag doen

Bij onvrijwillige opname moet er sprake zijn van (een grote kans op) ernstig nadeel voor uw familielid. Bijvoorbeeld als uw familielid zichzelf verwaarloost of financieel in de problemen raakt. Door een  onderbouwing van het ernstig nadeel kunnen wij ons onderzoek zorgvuldig  doen. U kunt onderstaande punten beschrijven voor een goede onderbouwing:

  • het gedrag van uw familielid dat leidt tot ernstig nadeel als gevolg van een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) of verstandelijke handicap. En waar het ernstig nadeel uit bestaat.
  • de diagnose die bij uw familielid is gesteld en de relevante stoornissen en beperkingen die leiden tot ernstig nadeel. Geef ook aan door wie de diagnose is gesteld en op welke datum.
  • waarom opname of voortzetting van het verblijf noodzakelijk en geschikt is om het ernstig nadeel ,dat u heeft beschreven, te voorkomen of te stoppen. Geef daarbij aan welke minder ingrijpende mogelijkheden dan opname er bij uw familielid zijn geprobeerd of overwogen.

Personen binnen de Wet zorg en dwang

De vertegenwoordiger van uw familielid is degene die uw familielid mag vertegenwoordigen als hij zijn eigen belangen niet meer kan behartigen.
Het gaat om:

  • de wettelijk vertegenwoordiger van uw familielid. Als uw familielid minderjarig is gaat het meestal om de ouders, als uw familielid meerderjarig is zijn dit de curator of mentor.
  • de persoon die door uw familielid schriftelijk is gemachtigd (in een door de notaris opgestelde volmacht of levenstestament).
  • de partner van uw familielid.
  • een ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind van uw familielid.

Dit is de instelling die beroepsmatig zorg verleent aan uw familielid. Het kan gaan om de instelling waar uw familielid al is opgenomen. Of om de organisatie die de zorg voor uw familielid thuis organiseert, zoals de thuiszorgorganisatie. Ook een persoon (of meerdere personen) die bedrijfsmatig zorg verlenen, zien we als zorgaanbieder. Mantelzorgers vallen hier niet onder.

De Wzd-functionaris is een ter zake kundige arts, gezondheidszorgpsycholoog of orthopedagoog-generalist die door de zorgaanbieder is aangewezen. Een Wzd-functionaris beoordeelt het zorgplan en:

  • ziet toe op de inzet van de minst ingrijpende vorm van onvrijwillige zorg;
  • stimuleert de mogelijke afbouw van onvrijwillige zorg;
  • is verantwoordelijk voor de algemene gang van zaken rondom het verlenen van onvrijwillige zorg.

De Wzd-functionaris is zelf ook als zorgverlener werkzaam. In de rol van zorgverlener is hij ook betrokken bij zorgplannen waarin onvrijwillige zorg is opgenomen. De zorgplannen waarbij hij zelf betrokken is, mag hij echter niet zelf beoordelen in de rol van Wzd-functionaris. Dat moet een andere Wzd-functionaris doen. Bij de meeste zorgorganisaties zijn daarom meerdere Wzd-functionarissen werkzaam. De Wzd-functionaris kan in dienst zijn van de zorgorganisatie.Maar dat hoeft niet. 

Op dwang in de zorg leest u meer over het Profiel Wzd-functionaris.

In de Wet zorg en dwang staat dat de zorgaanbieder voor uw familielid een zorgverantwoordelijke aanwijst. De naam van de zorgverantwoordelijke wordt aan uw familielid of zijn vertegenwoordiger meegedeeld. Als uw familielid zorg ontvangt van meer dan één zorgaanbieder wijzen deze zorgaanbieders gezamenlijk een zorgverantwoordelijke aan. De zorgverantwoordelijke zorgt voor het opstellen, vaststellen, uitvoeren, evalueren en zo nodig periodiek aanpassen van een zorgplan. Hij overlegt hierover met uw familielid of zijn vertegenwoordiger. Na dit overleg stelt de zorgverantwoordelijk zo spoedig mogelijk, maar in elk geval binnen zes weken na de start van de zorg, een zorgplan vast. In het zorgplan staan de afspraken met uw familielid of zijn vertegenwoordiger. De zorgverantwoordelijke doet zijn best om ervoor te zorgen dat iedereen zich kan vinden in het zorgplan. Daarbij houdt hij zoveel mogelijk rekening met de wensen en voorkeuren van uw familielid.

Een ter zake kundige arts is een arts met speciale kennis van mensen voor wie de Wet zorg en dwang geldt.

Deze arts is een:

  • AVG (Arts Verstandelijk Gehandicapten)
  • SO (Specialist Ouderengeneeskunde)
  • Psychiater

De ter zake kundige arts kan een medische verklaring opstellen nadat hij uw familielid kort van tevoren heeft onderzocht. Een medische verklaring is nodig bij het aanvragen van een rechterlijke machtiging of een voorwaardelijke machtiging. In de medische verklaring moet komen te staan of er is voldaan aan de criteria voor het afgeven van een rechterlijke machtiging of de voorwaardelijke machtiging.

De arts die de medische verklaring opstelt mag ten minste één jaar geen zorg hebben verleend aan uw familielid.

In de gehandicaptenzorg is de externe deskundige een arts voor verstandelijk gehandicapten, een psychiater, een gezondheidszorgpsycholoog, een orthopedagooggeneralist of een verpleegkundige. In de ouderenzorg zijn dat een specialist ouderengeneeskunde, een psychiater, een gezondheidzorgpsycholoog of een verpleegkundige. Iedere externe deskundige moet aantoonbare ervaring hebben in het voorkomen en afbouwen van onvrijwillige zorg bij cliënten uit de doelgroep waarvoor hij wordt ingeschakeld. Een externe deskundige mag niet in dienst zijn van de zorgaanbieder die uw familielid zorg verleent of daar gedetacheerd zijn. Hij mag ook niet op andere wijze bij de behandeling van uw familielid betrokken zijn.

In de Wet zorg en dwang staat dat uw familielid of zijn vertegenwoordiger een beroep kan doen op een cliëntenvertrouwenspersoon (CVP). De CVP heeft ervaring met de zorgbehoeften van mensen met een verstandelijke beperking, dementie of gelijkgestelde aandoeningen De CVP kan informatie geven over de algemene rechten van uw familielid of zijn vertegenwoordiger. De CVP kan ook informatie geven over de rechten die gelden binnen de Wzd. Hij kan uw familielid ondersteunen bij het indienen van een klacht. De CVP is onafhankelijk van de zorgaanbieder, de Wzd-functionaris, de zorgverantwoordelijke en het CIZ. De hulp die de CVP biedt is kosteloos.

Meer informatie over de CVP vindt u op de website van dwang in de zorg of op www.stichtinglandelijkefaciliteit-cvp.nl

Uw familielid kan een cliëntondersteuner inschakelen. Deze kan hulp en advies geven bij het aanvragen of organiseren van zorg voor uw familielid. Cliëntondersteuning is gratis en onafhankelijk. Op onze website leest u meer over cliëntondersteuning. In de Wet zorg en dwang staat dat uw familielid of zijn vertegenwoordiger een beroep kan doen op een cliëntenvertrouwenspersoon (CVP). Lees meer over de CVP.

Overgang Bopz naar Wzd

Afgegeven Bopz-indicaties worden per 1 januari 2020 omgezet in een Wzd-besluit tot opname en verblijf. Deze besluiten blijven 5 jaar geldig (t/m 31-12-2024). Het CIZ zet deze besluiten om. U hoeft hier niets voor te doen. U ontvangt hier geen apart bericht over. 

Als u een Bopz-aanvraag heeft ingediend voor 1 januari 2020, wordt deze nog afgehandeld volgens de Wet Bopz. Als het besluit wordt genomen na 1 januari 2020, blijft het besluit 5 jaar geldig (t/m 31-12-2024).

Wat is de status van mijn aanvraag?

Als uw aanvraag in goede orde is ontvangen, sturen wij u een ontvangstbevestiging. Daarnaast ontvangt u van het CIZ een brief met daarin het telefoonnummer van uw contactpersoon. Heeft u deze brief nog niet ontvangen? Neem dan contact op met het CIZ via 088-789 10 00. Lees meer

Veelgestelde vragen