Bekijk de veelgestelde vragen over de Wet zorg en dwang (Wzd). De Wet zorg en dwang vervangt vanaf 1 januari 2020 de Wet Bopz.

De Wet zorg en dwang (Wzd) regelt hoe en wanneer uw familielid onvrijwillige zorg krijgt of onvrijwillig opgenomen kan worden. Onvrijwillige zorg of opname mag volgens de Wzd alleen als het écht niet anders kan.

Onvrijwillige opname mag alleen in een instelling die geregistreerd staat. Wij noemen dit een Wzd-geregistreerde accommodatie.

 

De Wet zorg en dwang is er voor mensen die zorg nodig hebben en een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) hebben. Uw familielid kan ook in aanmerking komen voor de Wet zorg en dwang als hij bijvoorbeeld niet-aangeboren hersenletsel heeft en dezelfde zorg nodig heeft als iemand met dementie.

 

In de Wet zorg en dwang staat dat er ernstig nadeel is als er (een grote kans is op) bijvoorbeeld verwonding of levensgevaar. Er is ook sprake van ernstig nadeel als uw familielid zichzelf verwaarloost of financieel in de problemen raakt. Of als hij agressie bij anderen oproept.

Een onvrijwillige opname mag alleen in een instelling die geregistreerd staat. Wij noemen dit een Wzd-geregistreerde accommodatie. Bekijk alle Wzd-geregistreerde accommodaties op dwangindezorg.nl

Een medische verklaring is een document dat wordt opgesteld door een ter zake kundige arts. In de medische verklaring staat of er in het geval van uw familielid wordt voldaan aan de criteria voor een rechterlijke machtiging of een voorwaardelijke machtiging. De arts stelt een diagnose en concludeert of hij een opname voor uw familielid noodzakelijk en geschikt vindt.

Het CIZ vraagt om een medische verklaring als:

  • U een rechterlijke machtiging of een voorwaardelijke machtiging aanvraagt;
  • U een aanvraag heeft gedaan voor een besluit tot opname en verblijf (artikel 21) en uw familielid of zijn vertegenwoordiger wil geen opname (er is verzet).

Een medische verklaring is nodig bij het aanvragen van een (verlenging van een) rechterlijke en een voorwaardelijke machtiging. De medische verklaring moet worden opgesteld worden door een ter zake kundige arts. Deze kan verbonden zijn aan de zorgaanbieder waar uw familielid is opgenomen.Het CIZ stelt zelf geen medische verklaring op.

Een ter zake kundige arts is een:

  • AVG (arts verstandelijk gehandicapten)
  • SO (specialist ouderengeneeskunde)
  • Psychiater bij cliënten met een verstandelijke beperking of psychogeriatrische aandoening.

U kunt geen bezwaar maken of in beroep gaan tegen het besluit van het CIZ. U kunt wel een klacht indienen over hoe de medewerker van het CIZ zijn werk gedaan heeft.

U kunt ook geen bezwaar maken of in hoger beroep gaan tegen het besluit dat de rechter neemt. Wel kunt u in cassatie gaan bij de Hoge Raad of een klacht indienen bij de Rechtspraak.

Heeft u nog vragen? Neem dan gerust contact met ons op. Wij helpen u graag. U kunt uw vraag stellen op de website of ons bellen op het telefoonnummer 088 789 1000.

Meer informatie over de Wet zorg en dwang vindt u ook op de website www.dwangindezorg.nl.

Aanvraag doen

Bij onvrijwillige opname moet er sprake zijn van (een grote kans op) ernstig nadeel voor uw familielid. Bijvoorbeeld als uw familielid zichzelf verwaarloost of financieel in de problemen raakt. Door een  onderbouwing van het ernstig nadeel kunnen wij ons onderzoek zorgvuldig  doen. U kunt onderstaande punten beschrijven voor een goede onderbouwing:

  • het gedrag van uw familielid dat leidt tot ernstig nadeel als gevolg van een psychogeriatrische aandoening (zoals dementie) of verstandelijke handicap. En waar het ernstig nadeel uit bestaat.
  • de diagnose die bij uw familielid is gesteld en de relevante stoornissen en beperkingen die leiden tot ernstig nadeel. Geef ook aan door wie de diagnose is gesteld en op welke datum.
  • waarom opname of voortzetting van het verblijf noodzakelijk en geschikt is om het ernstig nadeel ,dat u heeft beschreven, te voorkomen of te stoppen. Geef daarbij aan welke minder ingrijpende mogelijkheden dan opname er bij uw familielid zijn geprobeerd of overwogen.

Personen binnen de Wet zorg en dwang

De vertegenwoordiger van uw familielid is degene die uw familielid mag vertegenwoordigen als hij zijn eigen belangen niet meer kan behartigen.
Het gaat om:

  • de wettelijk vertegenwoordiger van uw familielid. Als uw familielid minderjarig is gaat het meestal om de ouders, als uw familielid meerderjarig is zijn dit de curator of mentor.
  • de persoon die door uw familielid schriftelijk is gemachtigd (in een volmacht of levenstestament).
  • de partner van uw familielid.
  • een ouder, kind, broer, zus, grootouder of kleinkind van uw familielid.

Dit is de instelling die beroepsmatig zorg verleent aan uw familielid. Het kan gaan om de instelling waar uw familielid al is opgenomen. Of om de organisatie die de zorg voor uw familielid thuis organiseert, zoals de thuiszorgorganisatie. Ook een persoon (of meerdere personen) die bedrijfsmatig zorg verlenen, zien we als zorgaanbieder. Mantelzorgers vallen hier niet onder.

De Wzd-functionaris is een ter zake kundige arts, gezondheidszorgpsycholoog (gehandicaptenzorg en ouderenzorg) of orthopedagoog-generalist (gehandicaptenzorg) die door de zorgaanbieder is aangewezen. Een Wzd-functionaris beoordeelt het zorgplan en:

  • ziet toe op de inzet van de minst ingrijpende vorm van onvrijwillige zorg;
  • stimuleert de mogelijke afbouw van onvrijwillige zorg;
  • is verantwoordelijk voor de algemene gang van zaken rondom het verlenen van onvrijwillige zorg.

De Wzd-functionaris is zelf ook als zorgverlener werkzaam. In de rol van zorgverlener is hij ook betrokken bij zorgplannen waarin onvrijwillige zorg is opgenomen. De zorgplannen waarbij hij zelf betrokken is, mag hij echter niet zelf beoordelen in de rol van Wzd-functionaris. Dat moet een andere Wzd-functionaris doen. Bij de meeste zorgorganisaties zijn daarom meerdere Wzd-functionarissen werkzaam. De Wzd-functionaris kan in dienst zijn van de zorgorganisatie.Maar dat hoeft niet. 

Op dwang in de zorg leest u meer over het Profiel Wzd-functionaris.

In de Wet zorg en dwang staat dat de zorgaanbieder voor uw familielid een zorgverantwoordelijke aanwijst. De naam van de zorgverantwoordelijke wordt aan uw familielid of zijn vertegenwoordiger meegedeeld. Als uw familielid zorg ontvangt van meer dan één zorgaanbieder wijzen deze zorgaanbieders gezamenlijk een zorgverantwoordelijke aan. De zorgverantwoordelijke zorgt voor het opstellen, vaststellen, uitvoeren, evalueren en zo nodig periodiek aanpassen van een zorgplan. Hij overlegt hierover met uw familielid of zijn vertegenwoordiger. Na dit overleg stelt de zorgverantwoordelijk zo spoedig mogelijk, maar in elk geval binnen zes weken na de start van de zorg, een zorgplan vast. In het zorgplan staan de afspraken met uw familielid of zijn vertegenwoordiger. De zorgverantwoordelijke doet zijn best om ervoor te zorgen dat iedereen zich kan vinden in het zorgplan. Daarbij houdt hij zoveel mogelijk rekening met de wensen en voorkeuren van uw familielid.

In de gehandicaptenzorg is de externe deskundige een arts voor verstandelijk gehandicapten, een psychiater, een gezondheidszorgpsycholoog, een orthopedagooggeneralist of een verpleegkundige. In de ouderenzorg zijn dat een specialist ouderengeneeskunde, een psychiater, een gezondheidzorgpsycholoog of een verpleegkundige. Iedere externe deskundige moet aantoonbare ervaring hebben in het voorkomen en afbouwen van onvrijwillige zorg bij cliënten uit de doelgroep waarvoor hij wordt ingeschakeld. Een externe deskundige mag niet in dienst zijn van de zorgaanbieder die uw familielid zorg verleent of daar gedetacheerd zijn. Hij mag ook niet op andere wijze bij de behandeling van uw familielid betrokken zijn.

Deze heeft aantoonbare ervaring met de specifieke zorgbehoeften van cliënten met een verstandelijke beperking of dementie en met het herkennen van hun problemen. Ook kent hij de rechten van cliënten die tegen hun wil zorg krijgen. De cliëntenvertrouwenspersoon is onafhankelijk van de zorgaanbieder, de Wzd-functionaris, de zorgverantwoordelijke en het CIZ.

In de Wet zorg en dwang staat dat uw familielid recht heeft op ondersteuning van een cliëntvertrouwenspersoon. Deze kan hulp en advies geven bij het aanvragen of organiseren van zorg voor uw familielid. Of als er onvrede is over de geboden onvrijwillige zorg, de opname of het verblijf. Cliëntondersteuning is gratis en onafhankelijk. Op onze website leest u meer over cliëntondersteuning.

Op dwang in de zorg leest u in de Handreiking Wzd voor zorgaanbieders in hoofdstuk 1 alles over de hoofdrolspelers binnen de Wet zorg en dwang.

Overgang Bopz naar Wzd

Afgegeven Bopz-indicaties worden per 1 januari 2020 omgezet in een Wzd-besluit tot opname en verblijf. Deze besluiten blijven 5 jaar geldig (t/m 31-12-2024). Het CIZ zet deze besluiten om. U hoeft hier niets voor te doen. U ontvangt hier geen apart bericht over. 

Als u een Bopz-aanvraag heeft ingediend voor 1 januari 2020, wordt deze nog afgehandeld volgens de Wet Bopz. Als het besluit wordt genomen na 1 januari 2020, blijft het besluit 5 jaar geldig (t/m 31-12-2024).

Hoe lang mag het CIZ over een aanvraag doen?

Het CIZ heeft zes weken de tijd om een reguliere aanvraag voor zorg vanuit de Wlz af te handelen. Wanneer er sprake is van een aanvraag in het kader van bijzondere omstandigheden, dan heeft het CIZ twee weken de tijd om de aanvraag af te handelen.

Veelgestelde vragen