Bekijk de veelgestelde vragen over de Wlz.

Uw cliënt komt in aanmerking voor zorg vanuit de Wet langdurige zorg (Wlz):

  • Als uw cliënt een aandoening, stoornis of handicap heeft;
  • En als uw cliënt 24 uur per dag zorg in de nabijheid of permanent toezicht nodig heeft. Er moet dus dag en nacht iemand in de buurt zijn of toezicht houden, anders kan er iets ernstig misgaan;
  • En uw cliënt deze zorg blijvend nodig heeft (levenslang).

Voor het krijgen van een Wlz-indicatie moet er sprake zijn van:

  • een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking, of;
  • een psychische stoornis, of;
  • een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap.

Voor het vaststellen hiervan is een actuele diagnose nodig. En informatie over de beperkingen in het functioneren naar aanleiding van deze diagnose. Deze diagnose moet gesteld zijn door een ter zake kundige behandelaar (bijvoorbeeld medisch specialist of GZ-psycholoog). Een diagnose is actueel als een ter zake kundige behandelaar vaststelt dat deze passend is bij het huidige beeld en functioneren van de cliënt. Het actuele zorg- en/of behandelplan opgesteld door een ter zake kundige behandelaar volstaat ook. Deze moet wel onderbouwen dat de beschikbare diagnostiek nog aansluit bij de zorgbehoefte van cliënt.

Als er sprake is van meerdere aandoeningen, stoornissen of handicaps is het van belang dat ook deze informatie wordt toegevoegd bij de Wlz-aanvraag.

Als er geen diagnose is, kan er:

  • door een ter zake kundige behandelaar (bijvoorbeeld medisch specialist of GZ-psycholoog) een werkdiagnose, differentiaal diagnose of waarschijnlijkheidsdiagnose gesteld worden. Deze moet op basis van beschikbare informatie en huidig beeld en functioneren van de cliënt zijn. Er moet bij staan waarom er op dit moment geen definitieve diagnose gesteld kan worden. Ook moet erin staan in hoeverre de beperkingen vanuit de diagnose(s) blijvend zijn.
  • door het CIZ aan de huisarts of een andere betrokken ter zake kundige behandelaar gevraagd worden of er toch een diagnose of behandelgeschiedenis aanwezig is.

Er is een noodzaak tot 24 uur zorg in de nabijheid als iemand zelf niet in staat is om op relevante momenten hulp in te roepen. Er kan dan ernstig nadeel ontstaan. Er is sprake van ernstig nadeel als er (een grote kans op) bijvoorbeeld verwonding of ernstig probleemgedrag of (zelf)verwaarlozing is. Er moet een reëel risico zijn op ernstig nadeel, gebaseerd op onderbouwde verwachtingen voor deze ene cliënt. Het feit dat een bepaald gevaar relatief vaak voorkomt bij mensen met een bepaalde aandoening, is op zichzelf niet genoeg.

Permanent toezicht is 24 uur per dag onafgebroken toezicht en actieve observatie. Hierdoor kan altijd op tijd worden ingegrepen als er onveilige, gevaarlijke of (levens)bedreigende situaties op het gebied van de gezondheid en/of het gedrag ontstaan. Dit betekent dat de zorgaanbieder in de directe omgeving aanwezig moet zijn om direct te kunnen ingrijpen.

Bij het vaststellen van de blijvende zorgbehoefte gaat het niet om de vraag of de diagnose blijvend van aard is. Het gaat erom of de daaruit voortkomende stoornissen en beperkingen leiden tot het ontbreken van regie en/of ernstige fysieke problemen waardoor een noodzaak is tot 24 uur per dag zorg in de nabijheid. Van belang is dat ongeacht eventuele verbeteringen in functioneren er nog steeds permanent toezicht of 24 uur zorg in de nabijheid nodig blijft.

De blijvendheid wordt onderbouwd vanuit:

  • De behandelgeschiedenis (welke interventies zijn er al gedaan en met welk resultaat?);
  • De prognose door ter zake kundige behandelaar (bijvoorbeeld medisch specialist of GZ-psycholoog);
  • De levensloop (onder meer school en werk etc.) bij een verstandelijke handicap of psychische stoornis.

Het CIZ bepaalt op basis van de zorgbehoefte het best passende zorgprofiel. In een zorgprofiel staat een omschrijving van de aard en inhoud van de zorgbehoefte en de noodzakelijke zorg. Meer hierover leest u op de pagina Zorgprofielen. Welke zorgverlening binnen het zorgprofiel het meest passend is voor de cliënt, bepalen zorgaanbieder en cliënt.

Het CIZ geeft in het indicatiebesluit de voorkeur van de cliënt voor een leveringsvorm mee als advies. De Wlz kent vier leveringsvormen:

  1. Persoonsgebonden budget (pgb)
  2. Zorg in natura – opname in een instelling
  3. Zorg in natura – volledig pakket thuis (vpt), alle zorg die de cliënt in de instelling zou ontvangen, wordt binnen de thuissituatie geleverd.
  4. Zorg in natura – modulair pakket thuis (mpt), in overleg met het zorgkantoor kan de zorg thuis geregeld worden, bijvoorbeeld zorgverlening door verschillende zorgaanbieders of doordat er ook een deel middels pgb wordt geregeld.

Meer informatie over de leveringsvormen van Wlz-zorg vindt u op de website van Zorginstituut Nederland.

Nee. Binnen de Wlz is het niet mogelijk om spoedzorg in te zetten.

Het is niet mogelijk om een indicatie voor spoedzorg aan te vragen. Wel bestaat de mogelijkheid om als gevolg van bijzondere omstandigheden snel over een indicatiebesluit te kunnen beschikken. Wanneer u uw aanvraag compleet aanlevert en daarbij aangeeft dat er sprake is van bijzondere omstandigheden, dan beoordeelt het CIZ binnen twee weken of er toegang is tot de Wlz. Zo ja, dan wordt de indicatie met terugwerkende kracht afgegeven, op de datum van aanvraag tot maximaal vijf dagen daarvoor. Als er geen toegang is tot de Wlz, neemt het CIZ een negatief besluit.

Onder de bijzondere omstandigheden vallen ook plotselinge wijzigingen in de situatie van de cliënt. Hiervan is sprake in de volgende situaties:

  • aansluitend aan geriatrische revalidatie
  • aansluitend aan eerstelijns verblijf (Zorgverzekeringswet)
  • bij beëindiging van de forensische status van een verzekerde die Wlz-zorg nodig heeft
  • na het toewijzen van een status bij asielzoekers

In de folder Wlz-toegangscriteria voor mensen met een psychische stoornis vindt u uitleg over de begrippen blijvende zorgbehoefte, permanent toezicht, 24 uur per dag zorg in de nabijheid, ernstig nadeel, fysieke problemen en zware regieproblemen. Het is een verkorte weergave van de nadere uitwerking en toelichting op belangrijke begrippen in de Wlz zoals beschreven in de Beleidsregels indicatiestelling Wlz 2021

In de folder Cliëntschetsen leest u welke cliënten tot de doelgroep behoren.

In de huidige situatie wordt verblijf in een ggz-kliniek met psychiatrische behandeling na drie jaar gefinancierd vanuit de Wlz. Het gaat dan om een tijdelijke aanspraak: voortgezet verblijf. Deze mogelijkheid blijft voorlopig bestaan naast de blijvende toegang tot de Wlz.

Als een cliënt in het buitenland woont en toegang krijgt tot de Wlz, dan is de indicatie maximaal 6 maanden geldig, zolang hij of zij in het buitenland woont. De tijdelijke indicatie kunnen wij niet (digitaal) naar zorgaanbieders of zorgkantoren sturen vanwege het buitenlandse adres. Dit betekent dat de cliënt zelf contact op moet nemen met een zorgaanbieder in Nederland om zorg te kunnen krijgen. Hiervoor kan de cliënt de besluitbrief van het CIZ gebruiken.

Meer informatie kunt u lezen op de pagina Langdurige zorg aanvragen voor cliënten in en uit het buitenland.

Opvragen medische gegevens

Voor een Wlz-indicatie moet er sprake zijn van een somatische of psychogeriatrische aandoening of beperking, een psychische stoornis of een verstandelijke, lichamelijke of zintuiglijke handicap.

Om te bepalen of de cliënt recht heeft op Wlz-zorg is er medische informatie nodig over de diagnose. Deze diagnose moet gesteld zijn door een ter zake deskundige. Het CIZ en de medisch adviseurs binnen het CIZ zijn niet bevoegd om diagnoses te stellen. Het is van belang dat een actuele diagnose beschikbaar is. Een diagnose is actueel als een ter zake deskundige onderschrijft dat deze passend is bij het huidige beeld en functioneren van de cliënt.

Om de aanvraag voor de cliënt zo snel mogelijk te behandelen, is het wenselijk als we deze informatie zo snel mogelijk ontvangen. Zorgorganisaties, cliëntondersteuners en cliënten zelf kunnen u als behandelaar vragen om medische informatie ter ondersteuning van de Wlz-aanvraag.

Bij afwezigheid van relevante medische gegevens bij een Wlz-aanvraag kan het CIZ u na het in behandeling nemen van de aanvraag vragen om algemene medische gegevens te verstrekken. Ook kan het zijn dat de medisch adviseur van het CIZ in een later stadium aanvullende/specifieke medische gegevens nodig heeft om een onderbouwd medisch advies uit te kunnen brengen.

Voorbeelden van vormen om medische gegevens aan te leveren:

  • Episodelijst en/of relevante consult-regels
  • Begeleidende brief huisarts of andere medische specialist
  • Medische verklaring
  • Relevante specialistenbrieven
  • (Neuro)psychologisch onderzoek
  • Psychodiagnostisch onderzoek

Alle documenten ontvangen wij bij voorkeur op briefpapier en hebben een handtekening van de behandelaar en/of stempel van de behandelende organisatie.

Wanneer zorgorganisaties, cliëntondersteuners of cliënten zelf verzoeken om medische gegevens kunt u deze, met toestemming van de cliënt zelf, verstrekken aan de betreffende persoon zodat deze samen met de Wlz-aanvraag verstrekt worden aan het CIZ.

U kunt de gevraagde informatie (onder vermelding van de cliënt) ook opsturen naar:

CIZ
Antwoordnummer 6202
3500 VC Utrecht

U kunt de gevraagde informatie (onder vermelding van de cliënt) ook faxen, via faxnummer: 088 – 789 1011.

Het verstrekken van informatie aan het CIZ kan niet gedeclareerd worden.

Aanvraag

Alleen complete aanvragen kunnen door het CIZ worden afgehandeld. Een aanvraag is compleet als:

  • het aanvraagformulier volledig ingevuld is;
  • de handtekening van de cliënt bij de aanvraag is gevoegd;
  • relevante medische gegevens zijn meegestuurd;
  • verzekeringsgegevens van de desbetreffende cliënt zijn ingevuld.

Bekijk hier het volledige overzicht van benodigde informatie.

Als de gegevens niet zijn aangeleverd bij de aanvraag, dan vraagt het CIZ deze gegevens alsnog op. Bij twijfel over de verzekering controleert het CIZ de status bij de Sociale Verzekeringsbank (SVB).

Als de aanvraag niet compleet is, kan het CIZ de aanvraag niet in behandeling nemen.

Voor het aanleveren van informatie kunnen geen nota's worden ingediend. Dat betekent dat huisartsen en specialisten deze informatie kosteloos aan ons dienen te verstrekken.

Het CIZ heeft zes weken de tijd om een reguliere aanvraag voor zorg vanuit de Wlz af te handelen. Wanneer er sprake is van een aanvraag in het kader van bijzondere omstandigheden, dan heeft het CIZ twee weken de tijd om de aanvraag af te handelen.

Alle cliënten die een aanvraag doen voor zorg uit de Wlz, worden persoonlijk benaderd. Dat kan via een huisbezoek, een spreekuur of telefonisch contact.

Dit kan op twee manieren:

  1. Als u de aanvraag via aanvraag.ciz.nl heeft ingediend dan kunt u, zolang de aanvraag nog in behandeling is, documenten uploaden. Dit kan door op het tabblad ‘Ingediend’ te klikken op het icoontje ‘Document uploaden’ (het ronde icoontje met een witte pijl) achter de betreffende aanvraag.
  2. Als u van het CIZ een schriftelijk verzoek om informatie heeft ontvangen dan staat in die brief een toegangscode. Met die code en het BSN van de cliënt kunt u inloggen op een portaal waar u de gevraagde documenten kunt uploaden.

Onze aanvraag- en machtigingsformulieren zijn als pdf invulbaar. Wanneer u een formulier in uw browser opent en invult, kan dit in sommige browsers problemen geven. Daarom raden we aan om het formulier eerst te downloaden en op te slaan, en vervolgens in te vullen met Acrobat Reader. 

Blijft u ook in Acrobat Reader problemen houden? Stuur dan een mail naar communicatie@ciz.nl

Wanneer het CIZ bij een aanvraag geen verzekeringsgegevens van een cliënt ontvangt, zal vragen wij deze gegevens bij de cliënt op. Als de cliënt de gegevens niet heeft, dan neemt het CIZ de aanvraag niet in behandeling.

Handtekening en machtiging

Een aanvraag moet ondertekend worden, zodat blijkt dat de cliënt uit vrije wil om een indicatiebesluit vraagt. Dit is wettelijk vastgesteld. De reden hiervoor is dat een Wlz-indicatie in principe levenslang geldt. Ook betaalt de cliënt hiervoor een eigen bijdrage. Daarom is het belangrijk dat de cliënt daadwerkelijk achter de aanvraag staat.

Als de cliënt niet in staat is zelf te ondertekenen dan ondertekent een benoemd vertegenwoordiger, oftewel een wettelijk vertegenwoordiger, de Wlz-aanvraag. Een benoemd vertegenwoordiger is:

  • een curator of een mentor (als wettelijk vertegenwoordiger)
  • een schriftelijk gemachtigde, die in de volmacht of het levenstestament aangesteld is als wettelijk vertegenwoordiger. Uit die volmacht of dat levenstestament moet dan wel blijken dat deze persoon een aanvraag mag doen namens de cliënt.

Let op: familie is niet bevoegd de Wlz-aanvraag te ondertekenen zonder schriftelijke machtiging. Dat is anders dan in de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO), waar ook familie als vertegenwoordiger mag optreden namens een patiënt. De reden hiervoor is dat het bij de WGBO gaat om een behandelingsovereenkomst tussen hulpverlener en patiënt. Bij Wlz is dat niet zo.

Wettelijke vertegenwoordiging regelen
Als wettelijke vertegenwoordiging nog niet is geregeld, kunt u dit aanvragen bij de rechtbank. Met een schriftelijke bevestiging van de aanvraag bij de rechtbank, kan het CIZ de aanvraag in behandeling nemen.

Meer informatie over het aanvragen van een wettelijk vertegenwoordiger, vindt u op de website van de Rechtspraak. Ook op www.goedvertegenwoordigd.nl is veel informatie over dit onderwerp te vinden. 

Meer informatie over het ondertekenen van de aanvraag is te vinden op: Wlz-zorg aanvragen | De Wet langdurige zorg (Wlz) | Regelhulp.

Wlz-aanvraag

Als de cliënt jonger is dan 18 jaar, dan tekent 1 van deze personen de Wlz-aanvraag:

  • Bij wettelijke vertegenwoordiging:
    - De ouder. De handtekening van 1 ouder is voldoende;
    - De voogd. Deze heeft het gezag over het kind, omdat beide ouders niet (meer) in staat zijn om voor het kind te zorgen. Stuur een kopie van de rechterlijke uitspraak als bewijsstuk mee.

  • Bij ondertoezichtstelling:
    - De ouder in het geval dat zij het gezag over het kind hebben behouden. De handtekening van 1 ouder is voldoende;
    - De voogd. Deze heeft het gezag over het kind nadat de ouders uit het ouderlijk gezag zijn ontzet. Stuur een kopie van de rechterlijke uitspraak als bewijsstuk mee.

Als de cliënt ouder is dan 18 jaar, dan tekent 1 van deze personen de Wlz-aanvraag:

  • Bij wettelijke vertegenwoordiging (benoemd vertegenwoordiger):
    - Een mentor. Deze persoon behartigt de persoonlijke belangen van iemand die dat zelf niet meer kan (persoonlijke belangen gaan niet over geld en goederen). Stuur een kopie van de rechterlijke uitspraak als bewijsstuk mee. Let op: een bewindvoerder mag de aanvraag niet ondertekenen namens de cliënt.
    - Een curator. Iemand die onder curatele is gesteld, heeft geen handelingsbevoegdheid. De cliënt mag en kan dan alleen met toestemming van een curator rechtshandelingen verrichten. Stuur een kopie van de rechterlijke uitspraak als bewijsstuk mee.
  • Bij een rechterlijke machtiging (rm) of inbewaringstelling (ibs):
    - De rm of ibs vervangt de handtekening van de cliënt. 
    Let op: sinds 01-01-2020 worden binnen de ggz de rm en de ibs niet meer afgegeven. Deze zijn vervangen door een zorgmachtiging of een crisismaatregel in de Wet verplichte ggz (Wvggz). Alleen als u een aanvraag doet voor een GGZ-B zorgprofiel of als u het GGZ-B zorgprofiel wilt verlengen, mag de zorgmachtiging of crisismaatregel de handtekening van de cliënt vervangen. Bij alle andere Wlz ggz-aanvragen moet de cliënt zelf of zijn of haar wettelijk vertegenwoordiger de aanvraag ondertekenen. 

Wanneer er een volmacht of levenstestament is, blijft de cliënt in sommige gevallen ook zelf bevoegd om een aanvraag te ondertekenen. Als de persoon tekent die in de volmacht of het levenstestament is aangesteld als vertegenwoordiger van de cliënt, stuur dan een kopie van de volmacht of het levenstestament mee.

Combinatieaanvraag Wlz en Wzd

Als u een aanvraag doet voor Wlz-zorg in combinatie met een besluit tot opname en verblijf (artikel 21 Wzd) of een rechterlijke machtiging spreken we over een combinatieaanvraag. In zo’n geval gelden dezelfde regels als voor het ondertekenen van een Wzd-aanvraag. Bekijk hier het overzicht voor Wzd-aanvragen. Er is 1 uitzondering: een zorgaanbieder mag een combinatieaanvraag niet ondertekenen.

Soms wordt de aanvraag voor een besluit tot opname en verblijf (artikel 21) of rechterlijke machtiging ingetrokken nadat de combinatieaanvraag in behandeling is genomen door het CIZ. In zo’n geval vervalt het handtekeningbeleid van de Wzd. Het handtekeningenbeleid van de Wlz geldt dan voor de Wlz-aanvraag die overblijft: de cliënt moet de Wlz-aanvraag zelf ondertekenen. Als de cliënt niet in staat is zelf te ondertekenen dan ondertekent de wettelijk vertegenwoordiger de Wlz-aanvraag. 

Meer informatie over het ondertekenen van de aanvraag is te vinden op: Wlz-zorg aanvragen | De Wet langdurige zorg (Wlz) | Regelhulp.

Een vertegenwoordiger neemt beslissingen over zaken waarover iemand zelf niet meer kan beslissen. Bij beslissingen over zorg en gezondheid wordt een vertegenwoordiger aangewezen als iemand wilsonbekwaam is verklaard voor die beslissingen. Er zijn benoemde en niet-benoemde vertegenwoordigers:

Een benoemd vertegenwoordiger is benoemd door de rechter en wordt een wettelijk vertegenwoordiger genoemd. Denk hierbij aan een curator of mentor. Een benoemd vertegenwoordiger kan ook iemand zijn die is benoemd door de cliënt zelf in een schriftelijke verklaring: een schriftelijk gemachtigde.

Een niet-benoemd vertegenwoordiger is: echtgenoot/geregistreerd partner of een andere levensgezel van de cliënt, een ouder, een kind, een broer/zus.

In tegenstelling tot de Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO) kent de Wlz alleen benoemd vertegenwoordigers. Dat betekent dat bij de Wlz alleen een aanvraag gedaan kan worden door:

  • een curator of een mentor (als wettelijk vertegenwoordiger)
  • een schriftelijk gemachtigde, die in de volmacht of het levenstestament aangesteld is als wettelijk vertegenwoordiger. Uit die volmacht of dat levenstestament moet dan wel blijken dat deze persoon een aanvraag mag doen namens de cliënt.

De WGBO geldt dus niet als u een aanvraag voor Wlz-zorg doet.

Het CIZ kan bij uitzondering een aanvraag in behandeling nemen waarop de handtekening van de cliënt ontbreekt. Dit kan alleen als er sprake is van:

  • een blijvende (fysieke) onmogelijkheid om te ondertekenen of
  • een zorgvraag die acuut is, zoals een beroerte. Een reden of toelichting is verplicht.

Als er sprake is van een acuut ontstane zorgvraag, is een reden of toelichting verplicht bij de aanvraag. Het CIZ wijst de aanvrager ook op de noodzaak van een wettelijk vertegenwoordiger voor het doen van een eventuele vervolgaanvraag. Met een kopie van die aanvraag bij de rechtbank kunt u een aanvraag doen. Een wettelijk vertegenwoordiger beschermt de rechtspositie van de cliënt en zorgt dat zijn/haar belangen goed worden behartigd.

Meer informatie over het ondertekenen van de aanvraag is te vinden op: Wlz-zorg aanvragen | De Wet langdurige zorg (Wlz) | Regelhulp.

Als de cliënt niet meer kan overzien waarvoor hij of zij tekent, mag de cliënt de aanvraag niet zelf ondertekenen. Hij overziet dan namelijk de gevolgen van de aanvraag niet. In dat geval is het belangrijk dat de rechter een wettelijk vertegenwoordiger aanwijst. Hiervoor moet een aanvraag worden gedaan bij de rechtbank. Zodra er een schriftelijke bevestiging van de aanvraag bij de rechtbank is, kan het CIZ de Wlz-aanvraag in behandeling nemen. Stuur een kopie van de bevestiging mee met de aanvraag.

Als de cliënt niet kan overzien waarvoor hij tekent, dan is mogelijk een besluit tot opname en verblijf (artikel 21) aan de orde. Meer informatie vindt u op de pagina Besluit tot opname en verblijf.

Het CIZ mag niet vaststellen of een cliënt wilsonbekwaam is. Wel kan onze medewerker vermoeden dat de cliënt niet overziet waarvoor hij of zij tekent, en dus niet uit vrije wil om een indicatiebesluit vraagt.

Als dat zo is, bespreken wij dit met de personen die betrokken zijn bij de cliënt. Dat zijn bij voorkeur de familie van de cliënt en de zorgaanbieder. Als zowel de zorgaanbieder als de familie aangeven dat de cliënt begrijpt waarvoor hij heeft getekend, nemen we de aanvraag in behandeling. Geeft de zorgaanbieder en/of de familie aan dat de cliënt niet begrijpt waarvoor hij of zij heeft getekend? Dan mogen wij de aanvraag niet in behandeling nemen. Het is dan noodzakelijk dat de cliënt een wettelijk vertegenwoordiger krijgt die namens hem of haar optreedt.

Meer informatie over het aanvragen van een wettelijk vertegenwoordiger, vindt u op de website van de Rechtspraak. Ook op www.goedvertegenwoordigd.nl is veel informatie over dit onderwerp te vinden.

Als dit door lichamelijke omstandigheden komt die blijvend zijn, dan staat hierover in het identiteitsbewijs van de cliënt een aantekening. Het CIZ controleert of deze aantekening daadwerkelijk op het identiteitsbewijs staat.

Het is ook mogelijk een machtigingsformulier te gebruiken dat door de aanmelder/zorgaanbieder is opgesteld. Voorwaarde is dat hierin dezelfde vragen en dezelfde gegevens worden vermeld als op het machtigingsformulier van het CIZ. Er moet bijvoorbeeld duidelijk in staan dat het een machtiging betreft voor de aanvraag van Wlz-zorg.

Om een aanvraag namens een cliënt in te dienen, heeft u een machtiging nodig die door de cliënt ondertekend is. U uploadt deze machtiging in Mijn Wlz-aanvraag. Let op dat u niet vergeet om - als gemachtigde - de aanvraag zélf te ondertekenen. Een aanvraag zonder handtekening kunnen wij namelijk niet in behandeling nemen. 

Hoe lang mag het CIZ over een aanvraag doen?

Het CIZ heeft zes weken de tijd om een reguliere aanvraag voor zorg vanuit de Wlz af te handelen. Wanneer er sprake is van een aanvraag in het kader van bijzondere omstandigheden, dan heeft het CIZ twee weken de tijd om de aanvraag af te handelen.

Veelgestelde vragen